Jesienią i zimą nasza odporność gwałtownie spada. Warto zaznaczyć, że aż 70% układu odpornościowego związane jest z jelitam. Komórki znajdujące się w jelitach wytwarzają bowiem w ogromnych ilościach ciała odpornościowe do walki ze wszystkimi patogenami tam się znajdującymi czyli: bakteriami, wirusami, grzybami, pasożytami, toksynami.

I tak właśnie, gdy nasza odporność spada, często na ustach pojawia się opryszczka, inaczej nazywana „zimnem”. Wygląda ona niezbyt przyjemnie, jest dość bolesna i może prowadzić do poważnych powikłań. Choć z nie jest zaliczana do chorób ciężkich, ma tendencje do nawrotów.

Za powstawanie opryszczki odpowiedzialny jest wirus herpes simplex. Opryszczka to choroba wywoływana przez wirusy HSV-1 i HSV-2. Nosicielami tych wirusów jest większość z nas - szacuje się, że aż 80% społeczeństwa jest nosicielami jednej z odmian tego wirusa.

Przyczyny takiego stanu rzeczy są dwie: łatwość, z jaką wirus przenosi się pomiędzy ludźmi, np. poprzez pocałunek, picie z jednej butelki, używanie tego samego ręcznika bądź fakt, że kiedy już raz się zarazimy, HSV pozostaje w organizmie do końca naszego życia.

Wirus HSV pozostający w uśpieniu nie daje żadnych widocznych oznak, ukrywa się w układzie nerwowym. Uaktywnia się w momentach osłabienia układu odpornościowego pod wpływem innych chorób, zmęczenia lub stresu.

Oprócz infekcji i stresu przyczyną powstawania opryszczki może też być wychłodzenie organizmu, nieprawidłowa dieta, zbyt długie opalanie się lub miesiączka. Pewne znaczenie mają także indywidualne cechy naszego organizmu - niektórzy nosiciele wirusa chorują regularnie, nawet kilka razy w roku. U innych objawy występują sporadycznie, raz na kilka lat lub rzadziej.

Odmiana wirusa HSV-1 jest odpowiedzialna za powstawanie zmian w górnej części ciała. Choroba ujawnia się w postaci powierzchownych, zapalnych pęcherzyków uformowanych w skupiska na granicy błony śluzowej jamy ustnej i warg, niekiedy wychodząc poza granicę rąbka czerwieni wargowej. Początkowo pęcherzyki są wypełnione treścią surowiczą, następnie ropną, a w ciągu kilku dni pokrywają się strupami. Zwykle towarzyszy im lekkie pieczenie lub niewielka bolesność. Niekiedy też objawy te poprzedzają wystąpienie opryszczki o 2-3 dni. Czasem pęcherzyki mogą również wystąpić w okolicy otworów nosowych.

Wirus HSV-2 jest groźniejszy. Występuje w postaci małych bolesnych pęcherzyków, a z czasem owrzodzeń na narządach płciowych. Uciążliwą opryszczką można zarazić się poprzez stosunek płciowy. Niestety, według ostatnich badań, wirusem łatwo zarazić też niemowlęta. Wystarczy, że zaatakowała nas opryszczka w ciąży. W ten sposób łatwo można zarazić niemowlaka podczas porodu. Infekcje związane z tą odmianą opryszczki pojawiają się zarówno na męskich, jak i żeńskich narządach płciowych. Najbardziej niebezpieczne są rozległe zmiany, rozchodzące się aż do okolicy odbytu.

Niestety, jeżeli raz zarazimy się wirusem, nie będziemy mieli możliwości pozbycia się go z organizmu. W tej sytuacji kluczowe będzie nie dopuszczenie do spadku odporności i wystąpienia innych czynników mogących ponownie wywołać opryszczkę. Warto więc prowadzić zdrowy tryb życia oraz wzbogacić dietę produktami bogatymi w witaminy z grupy B i witaminę C, a także produkty zawierające cynk.  

Natychmiast po zauważeniu objawów opryszczki poleca się zastosowanie leków przeciwwirusowych tzw. acyklowirów, najczęściej w postaci tabletek. Mają one działanie przeciwwirusowe, ale działają tylko w czasie replikacji, czyli namnażania się wirusa. Acyklowir w postaci tabletek czy wlewów dożylnych jest zdecydowanie bardziej skuteczny niż forma acyklowiru w maści, która działa tylko na objawy choroby.

Istnieje również cała gama sposobów domowych, które mają przyspieszać gojenie opryszczki. Wiele osób stosuje najprzeróżniejsze ‘domowe lekarstwa”, jak np. pastę do zębów, spirutys, cytrynę, czosnek, wodę utlenioną, krem, wazelinę, sodę oczyszczoną, miód, śmietanę, zioła, lód itp. Jednakże z owych domowych metod najbardziej polecany jest czosnek. Ma on bowiem działanie antybakteryjne, wirusostatyczne i przeciwgrzybiczne. Czosnek w postaci ząbków musi być świeży.

Jeżeli wirus zaatakuje narządy płciowe, należy bezzwłocznie zasięgnąć porady lekarza.